[ 197 ] نوع دوم : صرع قوت حس دماغى . [ 198 ] تتمه : دو قسم ديگر از صرع كه يكى ابليميا و ديگرى صرع صبيانى كه ام الصبيان و ام الشياطين و فزع الصبيان و ريح الصبيان نامند . [ 199 ] تحقيق لفظ و تعريف ام الصبيان در كلام رازى ، ابن هندو و نفيسى و نظر مولف . [ 200 ] فايده : تسميهء صرع صبيانى به مرض كاهنى و وجه تسميهء آن و نيز ذكر ساير اسامى آن . [ 201 ] خاتمه 1 : درمان عمومى تمام مصروعين . [ 202 ] فايده : علامت صرع‌هاى قابل علاج و غير قابل علاج . [ 203 ] خاتمه 2 : پرهيزات عمومى براى تمام مصروعين . [ 204 ] فصل هفدهم : در سكته . [ 205 ] عمده‌ترين سبب سكته ، سدّهء ناگهانى در همگى بطون شريفهء دماغ است كه از بلغم يا خون يا سودا يا انقباض دماغ ايجاد مىشود . [ 206 ] قسم اول : سكتهء امتلائى كه از امتلاى ورمى يا مادهء غليظ يا كثرت خون حادث شود با ذكر علاج هريك به همراه علائم و علاجات امتلاى بلغمى و سوداوى و دموى دماغ . [ 207 ] قسم دوم : سكتهء انقباضى . [ 208 ] فايده : سكته كرده را به زودى نبايد دفن كرد و ذكر فرق‌هاى بين فرد سكته كردهء مرده با فرد سكته كرده زنده . [ 209 ] فصل هيجدهم : استرخاء و فالج . [ 210 ] تحقيق در اقسام فالج نزد متأخرين و قدماء . [ 211 ] اسباب كلى اين دو بيمارى . [ 212 ] اسباب سدّه‌يى كه موجب استرخاء شود . [ 213 ] علامت انواع استرخاء و فالج عمومى . [ 214 ] علامت استرخاء هريك از اعضا . [ 215 ] علامت اميد بهبودى در استرخاء اعضاء . [ 216 ] علاج اقسام استرخاء و فالج برحسب ماده و مزاج در هريك . [ 217 ] مكان سردى يك شق بدن مفلوج با وجود گرمى طرف ديگر . [ 218 ] فايده : اغذيهء مناسب فالج و استرخاء از جمله زير باجى كه در موارد غلبهء حرارت مفيد است . [ 219 ] فصل نوزدهم : تشنّج . [ 220 ] قسم اول : تشنّج ريحى . [ 221 ] قسم دوم : تشنّج امتلايى ( رطب ) كه بيشتر از بلغم غليظ و گاهى از سودا اتفاق افتد . [ 222 ] فايده : اى بسا مادهء بلغمى موجب تشنّج شود و استرخاء نياورد .